Hoe Van Duijnen met direct trade investeert in kwaliteitskoffie uit Tanzania

Aan de voet van de Kilimanjaro groeit koffie op vruchtbare vulkanische grond. Smeltwater van Afrika’s hoogste berg stroomt door de valleien. De omstandigheden zijn er gunstig voor koffieteelt. Toch ging goede koffieteelt hier niet altijd vanzelf. In delen van de regio raakten bodems uitgeput. Bomen verdwenen uit het landschap. Water werd niet altijd goed verdeeld. En voor veel boeren was het lastig om verder vooruit te kijken dan de volgende oogst.

Tijdens zijn bezoek aan Tanzania in 2024 zag onze directeur Paul Kragten hoe boeren werken aan kwaliteitskoffie, gezondere bodems en meer zekerheid voor de toekomst. Het maakte duidelijk dat een rechtstreekse samenwerking hier veel verschil kan maken. Vanaf 2026 koopt Van Duijnen Koffie daarom rechtstreeks koffie in bij African Plantations Kilimanjaro. Daarmee zijn we de eerste Nederlandse koffieleverancier die direct trade met Tanzania aangaat. We kiezen bewust voor een samenwerking waarin kwaliteit, kennisdeling en een langetermijnrelatie centraal staan.

Door rechtstreeks samen te werken met de producent weten we precies waar onze koffie vandaan komt. Dat geeft ons de mogelijkheid om samen te investeren in kwaliteit op de lange termijn.” – Paul Kragten, directeur Van Duijnen Koffie

Tijdens het bezoek aan African Plantations Kilimanjaro in 2024 werd de basis gelegd voor de direct trade samenwerking met Tanzania.

Waarom deze regio zo bijzonder is

Rond de Kilimanjaro werken ongeveer 8.000 boeren binnen een coöperatieve structuur van zo’n 7.000 hectare landbouwgrond. De regio heeft veel in zich voor goede koffie: hoogte, vulkanische bodem, water en vakmanschap. Maar goede omstandigheden zijn niet genoeg.

Jaren geleden verdween veel landbouwkennis uit de regio. Veel boeren gingen over op eenvoudige vormen van landbouw, zoals monocultuur. Vaak werd een paar maanden maïs verbouwd. Daarna lag het land lange tijd onbeschermd in de zon. Ook werden veel bomen gekapt. Voor koffie is dat een probleem. Koffie groeit van nature graag onder schaduw. Zonder bomen droogt de bodem sneller uit. Planten worden kwetsbaarder voor hitte, droogte en ziektes. Het gevolg was duidelijk: lagere opbrengsten, minder gezonde bodems en meer behoefte aan bestrijdingsmiddelen.

Werken aan een gezonde bodem

De verandering begint bij de bodem. Op de plantages worden reststromen uit de maïs- en koffieteelt gebruikt voor compost. Wat vroeger werd weggegooid, krijgt nu een nieuwe functie. Het wordt voeding voor de grond. Zo blijft meer organisch materiaal in het systeem. De bodem kan beter herstellen en houdt vocht en voedingsstoffen beter vast. Dat is belangrijk voor sterke koffieplanten.

Koffiebonen drogen in de zon bij African Plantations Kilimanjaro.

Ook worden bomen teruggebracht tussen de koffieplanten. Die geven schaduw, beschermen de bodem en zorgen voor een beter microklimaat. Vogels, insecten en ander bodemleven keren terug. Dat maakt het landschap sterker en gezonder. Dit soort verbeteringen zie je niet binnen één seizoen. Het vraagt geduld. Maar wie over de plantages loopt, ziet dat het landschap verandert.

Slimmer omgaan met water

Water speelt een grote rol rond de Kilimanjaro. Er is smeltwater van de berg, maar dat betekent niet dat water altijd goed beschikbaar is op het land. Vroeger werd water vaak via dammen afgetapt en over het land geleid. Daarbij ging veel water verloren. Ook spoelden voedingsstoffen uit de bodem weg. Dorpen verder stroomafwaarts hielden soms minder water over.

Rijpe koffiebessen aan de plant.

Daarom wordt steeds vaker gewerkt met druppelirrigatie. Hierbij krijgt iedere koffieplant precies de hoeveelheid water die nodig is. Dat heeft meerdere voordelen. Er gaat minder water verloren. De bodem blijft beter intact. De planten groeien gelijkmatiger. En er blijft meer water beschikbaar voor de omgeving. Een relatief eenvoudige verandering maakt zo een groot verschil.

Sterkere planten

Een gezonde bodem, genoeg water en meer schaduw zorgen samen voor sterkere koffieplanten. Daardoor zijn minder bestrijdingsmiddelen nodig. Waar middelen vroeger vaak standaard werden ingezet, ligt de nadruk nu meer op preventie. De plant moet sterker worden van binnenuit. Dat is beter voor de bodem, beter voor de mensen die op het land werken en beter voor de omgeving. En het helpt om de kwaliteit van de koffie te verbeteren.

Investeren in mensen

Goede koffie begint bij de plant en ook bij de mensen die haar verbouwen. Veel verbeteringen in de koffieteelt leveren pas later resultaat op. Denk aan het snoeien van koffieplanten. Snoeien zorgt op termijn voor sterkere planten en een betere opbrengst. Maar tijdelijk levert een plant minder koffie op. Voor boeren die van oogst naar oogst leven, is dat een moeilijke keuze.

Zorgvuldige controle tijdens het droogproces helpt om de kwaliteit van de Kilimanjaro koffie te bewaken.

Daarom ondersteunt African Plantations Kilimanjaro medewerkers en boeren op verschillende manieren. Werkenden ontvangen maaltijden. Er wordt geïnvesteerd in opleiding, training en vakontwikkeling. Zo ontstaat er meer ruimte om keuzes te maken die pas later resultaat opleveren.

Ook de omgeving wordt betrokken. Met lokaal geteelde maïs worden 38 scholen in de regio ondersteund. Kinderen krijgen maaltijden op school. Ouders krijgen daardoor meer ruimte om te werken en te investeren in hun gezin. Een mooi voorbeeld is een medewerker uit het koffielaboratorium. Door opleiding en training groeide zij uit tot topbarista van Tanzania. Dat laat zien wat er kan gebeuren als mensen de kans krijgen om hun vak te ontwikkelen.

Waarom directe handel belangrijk is

Voor koffieboeren is de wereldmarkt vaak onzeker. Prijzen kunnen sterk wisselen. Als je niet weet wat je koffie volgend jaar oplevert, is het moeilijk om te investeren in bomen, compost, irrigatie of scholing. Juist die investeringen zijn nodig om de kwaliteit op lange termijn te verbeteren. Door rechtstreeks samen te werken, ontstaat er meer zekerheid. De keten wordt korter. De herkomst is duidelijker. En er ontstaat ruimte om samen te werken aan kwaliteit, in plaats van alleen koffie te kopen voor één seizoen.

Voor Van Duijnen Koffie betekent dit dat we precies weten waar onze koffie vandaan komt. We kennen de mensen achter de koffie. We zien hoe er wordt gewerkt. En we kunnen een relatie opbouwen die verder gaat dan inkoop alleen.

Wat proef je daarvan in je kop koffie?

De kwaliteit van koffie ontstaat niet pas in de branderij. Die begint op het land. Een gezonde bodem zorgt voor sterkere planten. Sterkere planten geven betere koffiebessen. Goede verwerking zorgt voor constante kwaliteit. En een langdurige samenwerking maakt het mogelijk om ieder jaar verder te verbeteren. Dat proef je terug in de koffie: in balans, karakter en betrouwbaarheid.

Maar voor ons gaat het om meer dan smaak alleen. We willen koffie inkopen waarvan we de herkomst kennen. Koffie die past bij onze manier van werken: zorgvuldig, eerlijk en met aandacht voor de lange termijn.

De koffie zelf

De Kilimanjaro koffie laat zien waar deze samenwerking om draait. In de zak komt alles samen: de vruchtbare bodem rond de Kilimanjaro, het werk van de boeren, de aandacht voor verwerking en de keuze van Van Duijnen voor direct trade. Het is een koffie met een duidelijke herkomst en een verhaal dat we zelf kennen. Van de plantage in Tanzania tot het kopje koffie bij onze klanten. Zo wordt direct trade heel concreet. Niet alleen als manier van inkopen, maar als koffie die je kunt zien, zetten en proeven.

De Kilimanjaro koffie van Van Duijnen: direct trade koffie met een duidelijke herkomst.

De Kilimanjaro koffie is een 100% Arabica uit de regio Kilimanjaro in Tanzania. De bonen groeien op een hoogte van 1.153 tot 1.317 meter en worden gewassen verwerkt. De medium roast geeft de koffie een verfijnd karakter, met frisse citrustonen en een zachte, lange afdronk. De koffie is Rainforest Alliance gecertificeerd en wordt CO2-neutraal geproduceerd. Bovendien draagt iedere kilo koffie bij aan het maïsproject, waarmee kinderen op 38 basisscholen dagelijks een voedzame maaltijd krijgen.

Samen verder bouwen

De samenwerking met African Plantations Kilimanjaro is voor ons geen eenmalig project. Het is een stap naar een andere manier van inkopen. De komende jaren bouwen we verder aan deze relatie. Met aandacht voor bodemherstel, waterbeheer, opleiding en stabiele kwaliteit. Zo ontstaat een sterker koffielandschap. Een landschap waarin boeren kunnen investeren in hun bedrijf, hun gezin en hun toekomst. En waarin wij onze klanten koffie kunnen bieden waarvan we precies weten waar die vandaan komt. Dat is de kracht van directe handel. Niet als mooi woord, maar als samenwerking waar iedereen beter van wordt.

Tijdens zijn bezoek in 2024 zag Paul Kragten hoe boeren werken aan betere koffie en gezondere bodems.